ustilanlar
20 Eylül 2019 Cuma
Anasayfa > Yazarlar > MUSTAFA DAMLARKAYA > Yaratmak!.. - 3
MUSTAFA DAMLARKAYA

Yaratmak!.. - 3

22.07.2019 12:34 12 14 16 18 yazdır
Yazar : MUSTAFA DAMLARKAYA
İnsan, işlerin yaratılmasında vasıtadır. Her şeyi yaratan Cenâb-ı Hak olunca burada insanın payı, rolü nedir acaba?
Her şeyi yaratan, terbiye eden, yetiştiren, her iyiliği yaptıran, gönderen hep Allahü teâlâdır. Kuvvet ve kudret sahibi yalnız O’dur. O, hatırlatmazsa, kimse, iyilik ve kötülük yapmayı irade, arzu edemez. Kulun iradesinden sonra, O da istemedikçe, kuvvet ve fırsat vermedikçe, hiçbir kimse, hiçbir kimseye, zerre kadar, iyilik ve kötülük yapamaz. Kulun istediği her şeyi, O da irade ederse, dilerse yaratır. Yalnız O’nun dilediği olur. İyilik ve kötülük yapmayı, çeşitli sebeplerle hatırlatmaktadır. Merhamet ettiği kulları kötülük yapmak irade edince, O, irade etmez ve yaratmaz. İyilik yapmak irade ettikleri zaman, O da irade eder ve yaratır. Böyle kullardan hep iyilik meydana gelir. Gazap ettiği düşmanlarının kötü iradelerinin yaratılmasını, O da irade eder ve yaratır. Bu kötü kullar, iyilik yapmak irade etmedikleri için, bunlardan hep fenalık hasıl olur.
Demek oluyor ki insanlar, bir alet, bir vasıtadır. Katibin elindeki kalem gibidir. Şu kadar var ki kendilerine ihsan edilmiş olan irâde-i cüz'iyelerini kullanarak iyilik yaratılmasını isteyen sevap, kötülük yaratılmasını isteyen, günah kazanır. Allahü teâlâ, insanların istekli işlerini onların iradeleri ile yaratmasını ezelde dilemiştir.İşlerin insan iradesi ile yaratılması, ezeldeki ilahi irade ile yaratılması demektir.
Her şey, O’nun irade ve halk etmesi, yaratması ile var olmaktadır. En'âm sûresinin 102. âyet-i kerimesinde mealen; (O’ndan başka İlâh yoktur. Her şeyin hâlıkı, yaratanı ancak O’dur) buyurulmuştur.
Allah (C.C.)’ın yaratma buyruğu olan “kün” (ol) emri, çoğu, “Allah bir şeye hükmettiğin de ona ‘ol’ der, hemen olur” anlamındaki ifade kalıbıyla sekiz âyette geçer. Bir yoruma göre Allah’ın yaratmayı murat ettiği şey, henüz yaratılmamışken O’nun ilminde mevcut olup “kün” emri ilminde olanın varlığa çıkmasını sağlar. Kur’an-ı Kerim’e göre, Âdem’in yaratıldığı toprak, canlının yaratıldığı su ve İblîs’in yaratıldığı ateş dahil, bütünüyle âlemin ve onda olanların başka bir asıl madde olmadan yoktan yaratıldığı, dolayısıyla yaratılan her şeyin önceli ve sonlu olduğu ortaya çıkar. Nitekim herhangi bir asıl, öz veya ilk madde belirtilmeden; “Her şeyi yarattı” (Bakara / 29; En’âm /101, 102; Furkān /2; Zümer /62); “Dilediğini yaratır” (Âl-i İmrân /47; Nûr /45;
Kasas /68) gibi, mutlak yaratmadan söz eden çok sayıda âyet vardır. “Daha önce sen (Zekeriyyâ) hiçbir şey değilken seni de yaratmıştım” meâlindeki âyette geçen (Meryem /9) “hiçbir şey değilken” ifadesi “sırf yokluktan yaratma” şeklinde açıklanmıştır.
(Enbiyâ /104), “Hiçbir şey yaratmadan önce, sadece biz vardık ve bizden başka bir şey yoktu; bunun gibi eşyayı helâk eder, yokluğa çeviririz” mânası verilmiştir (Câmiu’l-beyân, IX, 96-97).
Göklerin ve yerin yaratılmasıyla ilgili olarak on âyette yer alan “bi’l-hakkı” ifadesi “doğru ve isabetli” veya “hikmetli” şeklinde açıklanmıştır. Nitekim göklerin, yerin ve bu ikisi arasında bulunanların boş yere (bâtıl) yaratılmadığını bildiren âyetlerdeki bâtıl kelimesine (Âl-i İmrân /191; Sâd /27), “anlamsız, amaçsız, eğlence olsun diye” mânası verilmiştir.
Evrendeki her şeyin temel yaratılış sebebinin Allah’a kulluk olduğuna işaret edilmektedir. Bununla birlikte -Allah’ın hiçbir şeye ihtiyacı bulunmadığından- O’nun kurduğu küllî düzen içinde her varlığın yaratılış amacı, bu düzenin işleyişine kendi konumuna göre katkıda bulunmaktır. Meselâ, insanların kadın ve erkek olarak yaratılması beşer türünün devamı içindir (Nisâ /1; Nahl /72). Suyun yaratılışı canlıların meydana gelmesine ortam hazırlamıştır (Enbiyâ /30; Nûr /45). Güneş ışık ve aydınlık vermesi için (Yûnus /5; Nûh /16), gece insanların dinlenmesi, güneş ve ay zamanı ölçmeleri, yıldızlar yön bulmaları, yağmur bitkilerin oluşup gelişmesi için (En’âm /96-99) yaratılmıştır.
Çeşitli âyetlerde, insanın kendi yaratılışı dahil gökler, yer ve bunlarda bulunanlar; gece, gündüz, güneş, ay, yıldızlar, rüzgâr, şimşek, bulut, yağmur, deniz, hayvanlar, bitkiler; cinsiyet, dil ve renk farklılıkları gibi, insan bilgisinin ulaşabildiği bütün varlık ve olaylar Allah’ın birliğini, kudretini ve hikmetini gösteren, insanların ibret alması gereken işaretler (âyetler) olarak gösterilmiştir.
Etiketler : Yaratmak!.. - 3
Yazarın Son Yazıları
Yorum Yaz
  • UYARI: Konuyla ilgisi bulunmayan, hakaret içeren cümleler veya imalar, inançlara saldırı, şiddete teşvik ve tamamı büyük harfle yazılan yorumlar onaylanmamaktadır.