Mustafa Kemal Atatürk'ün kente beraber geldiği subayları ve arkadaşlarıyla önemli toplantılar yaptığı, ülkenin kaderini değiştirecek kararların altına imza attığı Cumhuriyet Caddesi'nde Cimcime Sultan Türbesi'nin karşısında bulunan Konak, bakımsızlıktan harabeye döndü. Mevki Müstahkem binası olarak kullanılan konak, müfettişlik karargahı olarak da kullanıldı.
Mustafa Kemal Paşa ordudan ve askerlikten istifa edene kadar kararlarını bu binada aldı. Erzurum Kongresi döneminde çok büyük öneme sahip olan ve Cumhuriyet'in temellerinin atıldığı bina olarak fotoğrafları tüm yurda dağıtılan Konak'a günümüzde aynı ilgi gösterilmedi. Bugüne kadar tadilattan geçirilmeyen konak Cumhuriyet Caddesi üzerinde yapılan düzenlemelerle dükkanların arkasında kalmasına göz yumularak kaderine terk edildi.
“KONAK MÜZE OLMALI”
Bu konakta yapılan toplantılara Rauf Orbay, Mazhar Müfit, Kazım Dirik, Vali Münir Bey, İbrahim Süreyya, Binbaşı Refik Saydam, gibi önemli isimler katılmıştır. Mustafa Kemal Paşa'nın yakın arkadaşlarından Mazhar Müfit Kansu'da hatıralarında Konaktan sık sık bahsederek, "Mustafa Kemal Paşa bu binada masanın üstüne yaydığı Avrupa haritası üzerinde uzun uzun değerlendirmeler yapmış, kurtuluş savaşının adeta temellerini atmıştır." İfadelerini kullanmıştır.
Tarihçi Muzaffer Taşyürek, yetkililerin biran önce harekete geçerek bu binayı onarması ve Atatürk Evi gibi halkın ziyaret edebileceği bir duruma getirmesi gerektiğini belirtti.
Konak sahiplerinin de bu konuda duyarlı olması gerektiğini belirten Taşyürek, " Sadece Erzurum için değil, tüm ülke için önemli bir bina kaderine terkedilmiş durumda. Bakımsızlıktan harabeye dönmüş, her an yıkılabilir. Mustafa Kemal Paşa ve arkadaşlarının tarihi kararları aldığı bu binaya tüm Erzurumlular olarak sahip çıkmalıyız. Gerekirse şehrin yöneticileri Konağın sahiplerini bulup satın almalı ve tadilattan geçirmeli" dedi.
Konak Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu tarafındandan koruma altına tescil edilmiş.
Levent AKPINAR
Palandöken